De hamburger der gramschap

Dit is een precaire blog. Het gaat hier om hamburgers. Vegetariërs kunnen beter niet verder lezen. Hamburgers zijn een controversieel en een beetje vreemd fenomeen. Veel mensen kunnen er naar snakken, maar er zijn er niet veel die dat durven toegeven. Een soort voedselporno dus. Ze passen ook helemaal niet in onze traditie, maar hebben de afgelopen decennia toch een vaste plaats in het Nederlandse voedselpatroon gevonden. Ze kwamen natuurlijk uit Amerika, in het kielzog van allerlei andere culturele verschijnselen uit het land van de onbegrensde mogelijkheden. Coca Cola, Elvis Presley, auto's met panoramische voorruiten. Hamburgers konden niet achterblijven.

We hebben hier in ons land nooit onze eigen hamburgerrestaurants gehad. Patat met mayonaise, frikadellen, bamiballen en berenhappen, daar zijn wij goed in. Toch zette McDonald's in 1971 de aanval op ons in, en dat is gelukt. Wimpy en Burger King volgden. Maar Wimpy moest al gauw via de achteruitgang het toneel verlaten. Burger King doet nog steeds z'n best. Maar waar vindt je er een? Ook hier in Katwijk hadden wij een McDonald's. Waarschijnlijk het enige filiaal in de hele wereld dat wegens gebrek aan belangstelling binnen twee jaar de deuren moest sluiten. Zelfs in het toeristenseizoen kwamen er kennelijk te weinig klanten. Ik weet niet eens meer of ik er ooit een voet binnen heb gezet.

Nu heb ik in mijn leven bepaald niet veel hamburgers geconsumeerd. Als het er vijftig zijn, is het veel. Punt is, er is altijd wel een alternatief. McFish, McShrimp, McChicken, McVeggie, McHaring, McLobster, McSla, McWatmaargezonderklinkt. Bijna altijd wanneer ik naar binnen liep voor een hamburger, liep ik met iets anders dat beter te rechtvaardigen was naar buiten. Maar de eerlijkheid gebiedt mij hier toe te geven, dat ik onlangs toch wel echt een hamburger heb gekocht. Ik was vroeg voor een afspraak, het was lunchtijd en ik vreesde dat het lege gevoel in mij maag weldra verantwoordelijk zou kunnen zijn voor vreemde geluiden. Dus snel naar McD. Met Hollandse zuinigheid koos ik voor de Euroknaller, de kleinste en goedkoopste in het assortiment van de hamburgerboer. Dat was altijd nog een euro teveel, zo bleek al snel. Want wat ik ook proefde, een hamburger was het niet. Vochtig karton misschien, met een blaadje sla, daar kwam het bij in de buurt.

Niettemin, via een achterdeur sloop de hamburger mijn leven binnen. Op heel beperkte schaal, maar toch. De hamburger werd een intrinsiek onderdeel van een maandelijks mannen onder elkaar saunaritueel, waarbij de Neef en ik het leven de revue laten passeren. Niet in Katwijk natuurlijk. Dit puriteinse bolwerk biedt daar geen ruimte voor. Dus wijken wij uit naar Noordwijk. Hoe dan ook, de Neef ontdekte daar op de kaart een gerecht dat werd omschreven als de “klassieke hamburger”. Het was onmogelijk om daarbij achter te blijven. Natuurlijk, een baguette Provençale en een salade Niçoise zijn rationelere en caloriearmere keuzes, maar we hebben het hier over mannen. En laat er geen misverstand over bestaan. Dit is niet een stereotype McD hamburger. Geen snack voor kinderen. Maar een grote en dikke malse burger van het fijnste rundvlees met een uitbundig bord friet. Daar doen we het voor.

Op een kwade zaterdag, enige weken gekleden, ging het mis. We kennen allemaal wel die scenes uit komische televisieprogramma's, waarbij een groot bord wordt opgediend, en als de deksel wordt opgelicht, zien de disgenoten alleen maar een kleine verdroogde kalkoen, of een ingezakte pudding. Zo zaten de Neef en ik er ook bij. 'Verbijstering' is het woord dat onze gemoedstoestand beschrijft toen wij naar onze borden staarden. Daar lag een miserabel broodje met een klein, dun, en bijna zwart vet geval ertussen. Na een korte pijnlijke stilte verbrak de Neef de stilte. “Dit is niet wat ik verwacht bij een klassieke hamburger,” sprak hij met duidelijke teleurstelling. Dat kon ik niet op mij laten zitten. Hier kwamen wij niet voor. Ik deed wat ik niet vaak heb gedaan. Ik kloeg. Per e-mail, dat wel, want we leven in een digitale samenleving. De excuses lieten niet lang op zich wachten. Om onze ervaring te compenseren nodigde het hotel waar het zwembad/saunacomplex onderdeel van uitmaakt, ons als zijn gasten uit. Saunabezoek, hamburgers, drankjes en parkeren, allemaal helemaal gratis. Luxueuze badjassen en dito baddoeken lagen op ons te wachten. Compleet met chique uitziende, maar enigszins te kleine slippers. Iedereen kende onze naam. Met dank aan twee mislukte hamburgers, waren wij de koning te rijk.

English version here

The hamburger of our discontent

This is of course a tricky subject. It involves hamburgers. Vegetarians should not proceed any further. Hamburgers are controversial and strange phenomenon. Many crave for them, but few dare to admit. It's a kind of food porn. They do not fit in the Dutch tradition, but have found their place in the land behind the dikes. They arrived here on the wings of Americana that crossed the Atlantic in the 1950s and 1960s. Coca Cola, Elvis Presley, cars with wraparound windshields. Hamburgers could not stay behind.

We never had and still do not have typical Dutch hamburger restaurants. Our junk food traditionally centers around french fries, and a sheer endless selection of fried gourmet snacks like frikadel, bamibal and berehap. I will not even try to translate this, and neither should you. It was McDonald's that opened the first hamburger restaurant here in 1971. Wimpy and Burger King followed on McD's success, but Wimpy's marginal existence led to its premature demise in the 1990s, and the King is still barely hanging on. We did have a McDonald’s here in my hometown Katwijk, and I'm pretty sure it must have been the only franchise in the entire world that had to close its doors after just two years because there were simply not enough customers. Not even during the summer tourist season. I'm not even sure if I ever went inside.

I have never consumed many hamburgers in my life. If it would total 50, it would be much. Because there is always another option. A McFish, a McChicken, McShrimp, McVeggie, McHerring, McLobster, McLettuce or McWhateverlookshealthier. So, I walked in for a hamburger, and walked out with something different. Although I have to confess that a few months ago I made a quick dash to a McD. I had some time to spare for an appointment, and I already felt that my stomach was preparing to emit awkward noises during the interview. I decided to fill the emptiness inside with a Euroknaller, McD's smallest and cheapest burger, costing just one euro. And it was one euro too much. Because, whatever I tasted, it was not a burger. Damp cardboard maybe, but at least it served its purpose.

And yet, the burger somehow worked its way into my life, albeit on a modest scale. It has become part of a monthly male bonding ritual, when Nephew and I share our lives and times of the past few weeks at a sauna meet. When Nephew discovered the Classic Burger on the menu, there was no way I could stay behind. For sure, a baguette Provençale and a salad Niçoise would be healthier and less calorie rich options, but we are talking men here. And mind you, this is not your typical McD burger either. No kiddie food, but a massive juicy burger of tender meat, with a large plate of fries.

But one day, things did go wrong big time. We all know scenes from comedy shows when a large dish is presented on a dinner table, and when the lid is lifted all people see is just a small dry turkey or a collapsed cake. That's how the situation was at our poolside table. The burgers arrived and 'bewilderment' is the only way to describe how we both were staring at a small dark greasy item between a pathetic small roll on our plates. After some awkward and painful moments, the Nephew broke the silence. "This is not what a expect when I order a 'Classic Burger'," he spoke in utter disbelieve. Action was required. I complained. By email, because we live in a digital society. The excuse did not wait long. To ease our disappointment, the hotel that owns the spa, invited us as their guests, free sauna, the real classic burgers, drinks and parking. Sophisticated bathrobes and towels were waiting for us, together with luxury, but silly looking slippers. And everybody knew our names. A burger gone wrong made us kings for a day.

Nederlandse versie hier

Donna Tartt, the Goldfinch is upon us

Tension is rising. August will be the moment for the Dutch, October for the rest of the world. Finally, Donna Tartt's much anticipated novel Goldfinch will hit the bookstores. And like The Little Friend, it will debut in The Netherlands. This will be ms. Tartt's water shedding and defining novel. Because there's much at stake for us, Tartt aficionados. Will the enigma author once again thrill and enlighten us, like she did with her debut novel The Secret History?

Beauty comes in unexpected packages. You never know where and when it hits you. The Hunderwasserhaus in Vienna left me dumbstruck in all its unexpected, playful and surprising creativity. Can a building play with your senses? You bet it can. Van Gogh's Japanese cherry blossom kept me focused, I kept staring at it. Even Newman's Who's afraid of red, yellow and blue has an intriguing tension when you know something about graphic design.

But we are talking books here. Truman Capote's In Cold Blood is one of the two decisive novels in my literary education. A fascinating insight in the minds and lives of two small town guys who murdered an entire family – no fiction there, but a true story. I am fan of American naturalist authors to begin with. Steinbeck, Updike and Cheever are among my favorites, but Capote is the master. It takes a special talent to write compelling novels, that do not tap on the reader's emotional reserves, but that grab your attention simply by the greatness of the author's writing skills. 

A ruptured Achilles tendon, a casket, and nothing much to do. Here, read this, someone said. And gave me The Secret History. I opened the book, started reading and from page one I was hooked. I will not describe the plot - google or wiki for this - but in my humble opinion, it is a masterpiece, definetely the best novel I ever read. Intelligently written, set in a classic academic world, and Donna Tartt shows her greatness by weaving a clever layer into the story. The perception of time and era is missing at the beginning of the novel, but only becomes more apparent the more narrator Richard Papen's mood changes, and his awareness and suspicions grow. It all culminates in a harsh reality where initial enchantment and happiness has given way to disappointment and shock.

A great novel for sure. Am I the only one who loved it? Well, just in The Netherlands alone 800,000 people ran to the bookstores to buy a copy. Reason for ms. Tartt to grant the Hans Brinker people the premiere of her next novels. Now, the only problem is that ms. Tartt is not a very productive author. It took more then ten years before she finished her second one. Maybe we should envy her pace of life, but it is a mighty long wait. People go through cars, marriages and divorces and two career changes before the next Tartt arrives. I was lucky though. I ruptured my Achilles heel in 1999, so I read The Secret History seven years after it was published. For me, the wait was not too long.

It's 2002. Enter The Little Friend. Ms. Tartt's long overdue second novel, a massive one at that with more then 500 pages. To cut it short, it was a letdown. The plot takes too long to unfold and 100 or even more pages of introduction is too much to bare for most of us. So many sidelines, so many characters make for a constructed and artificial plot. And above all, there's that unsatisfactory ending. Written from the perspective of a young child, the novel reaches its end when the girl realizes that the person she focused on, was after all not the one who could have murdered her little brother years ago. And that's where it ends, leaving questions unanswered. Students often add pages to their papers, to make it look better. And it seems that this was just what ms. Tartt did.

So, it will all depend on The Goldfinch. Maybe it will carry me away, let me forget The Little Friend, and Donna Tart will simply underline what I think she is. One of the most brilliant authors of today. But suppose that it won't be in the same league as The Secret History? A second Little Friend? Leaving The Secret History as an isolated masterpiece? Ms. Tartt, please do no disappoint me.

Beleef de Bollenstreek

Gisteren was ik bij de opening van het toeristisch seizoen van de Bollenstreek. Dat was per ongeluk, omdat ik dacht bij een bijeenkomst van de Katwijkse Ondernemersvereniging te zijn. Dat kan gebeuren. Wat al die vooral mannelijke ondernemers met donkere pakken in de zaal met toerisme te maken hadden was mij niet duidelijk. En er was een overdreven vrolijke presentatrice in een zuurstokroze broekpak van Vögele-kwaliteit die zichzelf erg leuk vond. Het was een beetje een rare bijeenkomst.

Die bijeenkomst werd geopend door de roze mevrouw die het nummer Cabaret van een Nederlandse tekst had voorzien, en als een ware, maar onbekende diva de trappen van de Theaterhangaar op voormalig vliegkamp Valkenburg afdaalde. Daarbij vlijde ze zich ook her en der op de mannenschoten neer. Daarna kwamen onder het motto 'Beleef de Bollenstreek' allemaal donkere pakken van middelbare leeftijd en ouder zeggen dat iedereen moest samenwerken om de streek op de kaart te zetten. Dat is hard nodig. Want waar de Bollenstreek in de jaren zestig en zeventig nog de zesde van 24 toeristische regio's in Nederland was, is ze nu zielig afgezakt naar de zestiende positie. Het trieste decor van een paar armetierige narcissen in kisten moest dat vast en zeker visualiseren. Samenwerken dus, zeiden de mannen van stichting Beleef de Bollenstreek. Ook de mannen van de sponsorende bank vonden dat iedereen moest samenwerken.

Toen kwam er een rijtje burgemeesters, en die vonden dat iedereen vooral moest samenwerken. Dat vond ook de directeur van de Theaterhangaar, die bovendien vertelde dat er nu 1 miljoen kaartjes voor Soldaat van Oranje waren verkocht. Genereus stelde hij vijf vrijkaartjes beschikbaar onder het publiek, en een kwam echt toevallig terecht bij de directeur van de Noordwijkse busondereneming die veel mensen naar Soldaat van Oranje vervoert. Ook een jongeman die had meegewerkt aan de totstandkoming van een app voor Beleef de Bollenstreek kreeg zo'n kaartje. Hij was daarmee de enige man zonder pak op het podium.

Ah, de app. Die zou ik bijna vergeten. Beleef de Bollenstreek heeft een mooie app laten maken, waarmee je op de smartfoon precies kunt zien wat er allemaal in de streek is te beleven. Die app was het hoogtepunt van de avond. Er was ook een heel mooi en flitsend reclamefilmpje gemaakt om die app onder de aandacht te brengen. Maar waar gaat dat filmpje straks getoond worden? Het was natuurlijk preken voor eigen parochie in de zaal, maar het is vast en zeker te duur om dat filmpje in een STER blok uit te zenden. "Maar u moet wel allemaal uw best doen om die app te vullen, hoor," zeiden de mannen van Beleef de Bollenstreek. Want zonder content, geen app natuurlijk. Die app is er nu alleen nog voor iPhone, voegde de mevrouw in het roze daaraan toe. Maar dat had ze echt fout, want de Android-versie is ook klaar, zei een van de mannen in donker pak. Het zou bepaald niet de enige vergissing zijn die de erg enthousiaste mevrouw maakte. Maar dat heb je als je de Bollenstreek beleeft.

En die streek moet over zijn eigen grenzen heen kijken om een toeristisch aantrekkelijk product te bieden. Daarom werd ook Katwijk tot de Bollenstreek gerekend, zo werd gezegd. Want om die Theaterhangaar en de 1 miljoen verkochte kaartjes voor Soldaat van Oranje kun je niet heen natuurlijk. Wassenaar met mega publiekstrekker Duinrell werd echter niet genoemd. Ook Heemstede met de Linnaeushof niet. Maar Leiden wel. Want het cultuuraanbod van Leiden is een waardevolle aanvulling op het toeristisch plaatje van de Bollenstreek. Daarom was Leiden zelfs officieel uitgenodigd om aanwezig te zijn. "Wat kan Leiden de Bollenstreek toeristisch allemaal bieden?" vroeg de zuurstokroze mevrouw aan Jos Wienen. “Ik ben burgemeester van Katwijk," antwoordde Jos naar waarheid. "Oh, is er soms iemand van Leiden aanwezig?" riep de mevrouw toen. Maar er was helemaal niemand.

Toen was het tijd voor de koningin van de Bollenstreek. Heeft u ooit wel eens van haar gehoord? Ik ook niet. Maar daar kwam ze aan de arm van Jan Slagter de trap afgedaald. Van wie, zegt u? Ja, inderdaad, Jan Slagter van omroep MAX. Wat hij met de Bollenstreek te maken heeft? Hij vertelde het zelf. Jan woont in Zoetermeer, en komt graag in de Bollenstreek. En MAX gaat de beide bloemencorso's uitzenden. Het woord 'flower parade' werd daarbij vermeden. Zoals viel te verwachten had de koningin van de Bollenstreek weinig te zeggen. "Vooral samenwerken," drukte ze iedereen op het hart. Alleen Jan Slagter bleek de enige inspirerende woorden van de manifestatie te kunnen laten horen, dat dan weer wel. Hij riep iedereen op om de Bollenstreek meer streekeigen producten te geven, en om straks na afloop massaal te gaan twitteren met #Bollenstreek, zodat de Bollenstreek 'trending topic' zou kunnen worden. Zoiets hadden de andere donkere pakken nog niet gezegd.
"Ik heb het gevoel dat ik in een show van SBS6 terecht gekomen ben," zei mijn buurman tegen mij. Was het maar waar, dacht ik. Gerard Joling zou er misschien nog iets van hebben gemaakt.

Het dak eraf!

Vandaag ging het dak eraf. Niet echt natuurlijk, het ging naar beneden. Voor het eerst in 2013. Nog nooit zo vroeg open gereden, maar het was dan ook nooit zo vroeg in het jaar zo zacht. Wie eenmaal open heeft gereden, wil niet anders meer. Althans, niet in het open seizoen. Natuurlijk, in de ogen van velen ben je een patser. Vrouwen halen de neus voor je op. Maar goed. Die mensen rijden allemaal liever met de ramen potdicht en zomer en winter met de airco aan – onnodig extra brandstof slurpend en CO2 producerend.

Nederlanders doen altijd zo neerbuigend over iedereen die zich niet naar de norm voegt. De middelmaat is bij ons de lat geworden. Bevestiging vind je door je aan te passen aan je sociale omgeving. Daarom zijn we het land van de grijze muizen geworden. En grijze muizen rijden niet met het dak open. Die rijden in zwarte leasebakken die ze dragen als een uniform. In stationwagens met fietsendragers. In SUV's om over verkeersdrempels heen te komen. Natuurlijk, ze roepen om het hardst dat ze zich niet storen aan wat anderen vinden. En quasi gegeneerd worden de letters 'otje' geplakt als ze over hun 'auto' spreken, die ze natuurlijk 'bijna nooit gebruiken'. Om de een of andere reden willen ze wel laten weten dat ze iets hebben dat ze eigenlijk gênant vinden om te gebruiken. Ach, niets menselijks is mensen vreemd. Maar zou het niet mooi zijn als mensen gewoon zelfbewust uitkomen voor wat ze willen? Een land vol individuen in plaats van conformisten?

Vandaag ging het dak er af, en de enigen die hun duim omhoog steken zijn kinderen die nog niet overgoten zijn met de saus van grote grijze eenvormigheid. Ik heb mij erbij neergelegd.

Zie ook:

The joy of MX-5

Topless

Today, the top went down. The first topless drive in 2013. Never before that early in the season, but then temperatures were never that mild as this year. If you ever had the chance to drive a convertible car, you are probably hooked. Granted, in the eyes of many you are bruiser. Women do not look at you. Ah, well. These people all prefer to drive windows closed and climate control permanently switched on, come winter and summer. Who cares about less mileage and extra CO2 emissions?

The Dutch can be very presumptuous regarding anyone who do not comply with greatest common divisor. You confirm yourself by adjusting to your social framework. That's why this country has grown into a land of grey mice. And grey mice do not drive with the top down. They drive black and leased company cars and wear them like a uniform. They drive stationwagons with bike racks. SUV's to master speed bumps. Of course, I know, they claim that they absolutely do not care about what other people think of them. At the same time the talk about their 'small' car, that they obviously 'hardly ever use'. For some reason they feel the need to stress that they own something that they are ashamed of using. They are almost human. But wouldn't it be nice if people were not afraid of expressing themselves? To live in a country of individuals instead of conformists?

Today, the top went down, en the only ones who stick their thumbs up are kids, who are not yet covered with that sticky sauce of grey uniformity. So be it. I have accepted.

Also:

The joy of MX-5

Living on the edge

Close your eyes, spread your arms and turn around. Feel the tall grass touch your body. Open your eyes, and look over the fields. See the distant church steeple, the windmill and the roofs of a small village. Close your eyes again, spin around once more and open them again. You see the trees, the edge of small forests between wheat fields and farmlands. It's a dream. No, it's not, it could be real. But not for me. I live on the edge. Literally. I live on the coast. 

People envy me. I live near the shore of the North Sea, in a seaside town in a small northern European country. Living on the coast, on the waterfront, is for many the ultimate location to settle down. The sounds of the waves, the cries of the gulls, that do not contain much music, but that are so unmistakeably connected to life near the shore line. The crisp fresh air, culminating in thundering storms when low pressure winds come ashore, the endless walks along the beach when the wind settles down. This is how people define their own imaginative paradise on the coast.

The sea and the beach have almost magical powers for many people who live here. It is a emotional life source. Many problems have been solved, or looked far less challenging after a walk on the beach. They say that the beach never looks the same. So it may be. But I see sand and water. And apart from swimming just a few meters into the direction of England, it never gets you anywhere.

The sea and the beach never got under my skin. My relation with the sea is ambiguous. You know it's there and you would not want it any other way. It's where you go when you have been away. At the same time, the North Seas irritates me. It limits my radius, it keeps me confined in a narrow north to south corridor, close to the dreary streets of my characterless town, with the urbanized and heavily populated Leiden area to the east of me. I feel trapped. Already as a young boy I opened up when I saw the emptiness of fields around me. The endless possibilities in every direction fascinated me. And it never lost that appeal. A slight touch of Jack Kerouac, even though the kid never heard of him, and later suppressed all wild thoughts that might haven taken him to an adventurous life and substituted that for a rational living?

No matter what, there are few things I like more than pointless walking, riding or driving around without any master plan and let myself be surprised where I end up. My sister comes to the rescue here. She lives in a rural and forested area in the southern part of the country, where you still can get lost wandering around over narrow country lanes in any direction you want. Where church towers are your focal point and where you find yourself crossing the Belgian and Dutch border various times without knowing. There are more places, not far from home that, in a modest way, can help to fulfill that odd desire for the unknown. The area around the charming and small Germany town Bad Bentheim and the Teuton Forest, or the Teutoburger Wald as its German name is, somewhat more east into the country of our Eastern neighbors, never fails to bring me surprises too. I can get my dose of Wanderlust, but I need to drive a few hours for that. And so I do. Because I want to dance in the fields with my eyes closed and run to all corners of the wind.